U ontvangt deze informatie omdat er door de arts/diëtist een koemelkeiwitvrij dieet is voorgeschreven.

Koemelkeiwitvrij eten

Sommige kinderen kunnen klachten krijgen bij het eten van koemelk. De klachten kunnen dan worden veroorzaakt door het eiwit in koemelk. Er zijn twee soorten melkeiwitten, namelijk: caseïne en wei-eiwit. Deze eiwitten zijn enkel aanwezig in de melk van de koe. Van nature zijn deze eiwitten niet aanwezig in het vlees van de koe, maar kunnen tijdens het bewerken van bijvoorbeeld vleeswaren wel worden toegevoegd. Bij een koemelk-eiwitvrij dieet dienen alle producten die koemelkeiwit (kunnen) bevatten te worden vermeden.

Waar moet ik op letten?

Bij het volgen van een koemelk-eiwitvrij dieet, is het belangrijk om goed op te letten of voedingsproducten koemelk bevatten. Sinds 2014 zijn fabrikanten verplicht om allergenen geaccentueerd, met hoofdletters of dikgedrukt op verpakkingen te vermelden. Of het product koemelk(bestanddelen) bevat, is te lezen in de ingrediëntenlijst. Let op dat sommige producten ongemerkt koemelk bevatten, zoals soepen, sauzen, koekjes of snacks.

Sinds 1 januari 2026 gelden er in Nederlandnieuwe, strengere regels voor waarschuwingen op verpakkingen. Fabrikanten mogen bijvoorbeeld niet meer zomaar 'kan sporen van melk bevatten' op een product zetten. Er moet eerst via een streng onderzoek worden bewezen dat er écht een risico is dat er per ongeluk melk in het betreffende product terecht is gekomen (kruisbesmetting).

Als een product per ongeluk melk bevat, mag dit nog maar op twee manieren op Nederlandse verpakkingen worden genoteerd: ‘Kan melk bevatten’ of ‘Niet geschikt voor mensen met een melkallergie’. Omdat deze waarschuwingen in Nederland nu heel streng gecontroleerd worden, is het risico op een allergische reactie reëel. Producten met deze teksten moet u vanaf nu dus wél strikt vermijden.

Let op: deze strenge regels gelden alleen voor voorverpakte fabrieksproducten die voor de Nederlandse markt zijn gemaakt. De regels gelden dus níét voor:

• Producten uit het buitenland (of geïmporteerde producten). Buitenlandse fabrikanten mogen nog steeds waarschuwingen gebruiken zoals ‘kan sporen van … bevatten’ zonder dat dit goed onderzocht is.
• Niet-voorverpakte producten. Denk hierbij aan producten van de bakker in de supermarkt, de ambachtelijke warme bakker, de slager of de markt. Zij hoeven dit strenge onderzoek niet te doen. Vraag dus altijd zelf goed na of een product veilig is.

Naast het controleren van voedingsmiddelen, is het ook nodig om op te letten bij andere producten, zoals medicatie, tandpasta of (voedings)supplementen.

Hoe lees ik een etiket op een voedingsmiddel?

Op een voedingsmiddel is een etiket aanwezig. Een etiket geeft informatie over het voedingsmiddel. Een onderdeel van het etiket is de ingrediëntenlijst. Deze ingrediëntenlijst vertelt of er koemelk(bestanddelen) in het voedingsmiddel aanwezig zijn. Fabrikanten zijn wettelijk verplicht om het woord 'melk' duidelijk dikgedrukt of schuingedrukt in de ingrediëntenlijst te zetten (bijvoorbeeld: melkpoeder of wei (melk)).

De volgende ingrediënten moeten tijdens het volgen van een koemelk-eiwitvrij dieet worden vermeden:

• Duidelijke melkproducten: Boter, chocolademelk, cottage cheese, ghee, kaas, bewerkte kaas, karnemelk, kefir, kwark, melk, melkvet, magere of droge melkbestanddelen, melkpoeder, melkeiwit, pudding, room, roomkaas, slagroom, vla, wrongel en yoghurt.
• Verborgen namen (moeilijke woorden voor melk): Caseïne, caseïnaat, lactoglobuline, lactose en wei of weipoeder.

Let op met 'lactosevrije' producten: Lactosevrije producten (zoals lactosevrije melk of yoghurt) zijn NIET geschikt. Hier is alleen de lactose (melksuiker) uit gehaald, maar de koemelkeiwitten zitten er nog gewoon in!

Producten met lactaat en melkzuur (lactic acid) bevatten geen koemelk(eiwit) en zijn dus veilig om te gebruiken. Pindakaas, kokosmelk, cacaoboter bevatten geen koemelk en zijn dus veilig te gebruiken.

Vervangers

Het is belangrijk dat tijdens het volgen van het koemelk-eiwitvrije dieet, koemelkeiwit strikt wordt vermeden. Producten met koemelk bevatten echter wel goede voedingsstoffen.
Melkproducten bevatten eiwitten, B-vitamines of calcium. Daarom is het belangrijk om melkproducten tijdens het koemelkvrije dieet te vervangen door plantaardige vervangers met toegevoegd calcium, vitamine B2 en B12. Deze producten bevatten namelijk als enige een goede hoeveelheid aan vitamine B2, B12, calcium vergeleken met halfvolle melk. Bespreek met uw diëtist welke vervanger het meest geschikt is.

Geitenmelk/paardenmelk/schapenmelk is GEEN vervanging voor koemelk. De eiwitten van deze melksoorten lijken erg op die van koemelk. Hierdoor kan het lichaam deze eiwitten als koemelk-eiwitten herkennen, waardoor er alsnog klachten kunnen optreden.

Tips

1. Inlichten van de omgeving: Het is belangrijk om tijdens het koemelk-eiwitvrij dieet aan broertjes, zusjes, opa's, oma's, tantes, ooms, neven, nichten te vertellen dat het kind een koemelk-eiwitvrij dieet volgt en hij/zij ziek kan worden als hij iets verkeerds eet. Het is ook belangrijk om de school, (ouders van) vriendjes/ vriendinnetjes en de naschoolse opvang in te lichten en afspraken te maken tijdens de dieetfase.


2. Vermijden binnen- en buitenshuis: Het is belangrijk om koemelkvrije producten goed gescheiden te houden van de koemelk-bevattende producten. Zorg ook om besmetting te voorkomen dat er schone gebruiksvoorwerpen worden gebruikt alvorens een koemelkvrij product wordt aangeboden. Ga dus bijvoorbeeld ook niet met het mes in de koemelkvrije margarine na het smeren van een boterham met roomboter. Het is verstandig om op school of tijdens feestjes het kind een bakje mee te geven met snacks/ traktaties die geschikt zijn bij een koemelkvrij dieet.


3. Op vakantie: Tegenwoordig is in het buitenland ook steeds vaker een groot assortiment aan koemelkvrije producten aanwezig. Toch is het handig om goed voorbereid op reis te gaan. Neem uit voorzorg een aantal houdbare koemelk-eiwitvrije producten mee in de koffer. Licht ook het hotel/ camping/ restaurant in. Vermeld dat het kind allergisch is voor koemelk en vraag of zij maaltijden kunnen bereiden die vrij zijn van koemelk. Vraag ook goed na hoe ze omgaan met kruisbesmetting in de keuken. Let er daarnaast op dat buitenlandse verpakkingen niet onder de betrouwbare Nederlandse regels vallen; in het buitenland zijn de waarschuwingen vaak minder duidelijk onderzocht.