Waarom krijgt u deze folder?
Binnenkort krijgt u een behandeling voor een cholesteatoom. Een cholesteatoom is een ernstige vorm van een chronische middenoorontsteking. Chronisch betekent dat de ontsteking langdurig is. Met deze folder kunt u zich voorbereiden op de behandeling en leest u wat u na de operatie kunt verwachten.Wat vindt u in deze folder?
In deze folder leest u:
- wat een cholesteatoom is
- wat de gevolgen kunnen zijn
- waarom een operatie nodig kan zijn
- hoe de operatie gaat
- welke risico's er zijn
- wat u na de operatie kunt verwachten
- wanneer u voor controle terugkomt
Wat is een cholesteatoom?
Een cholesteatoom is de meest agressieve vorm van een chronische middenoorontsteking. Het is ook de vorm die het lastigst te behandelen is. Een cholesteatoom begint bij het trommelvlies. Het trommelvlies is een dun vel diep in uw oor dat geluid opvangt. De huid van het trommelvlies trekt naar binnen of groeit het middenoor in. Het middenoor is de ruimte waarin de gehoorbeentjes zitten.
Als de huid te diep naar binnen trekt, stapelen dode huidresten zich op. Dit gebeurt in het middenoor. Het weefsel rondom deze huidresten raakt ontstoken. De ontstekingscellen maken schadelijke stoffen. Deze stoffen kunnen het bot aantasten. Hierdoor kan het weefsel in het middenoor beetje bij beetje beschadigd raken.
Wat kunnen de gevolgen zijn?
Gehoorverlies
Meestal raken eerst de gehoorbeentjes beschadigd. Hierdoor wordt de verbinding tussen de gehoorbeentjes onderbroken. Dit veroorzaakt geleidingsgehoorverlies. Dit is gehoorverlies doordat geluid niet goed naar het binnenoor wordt geleid. Later kan ook de harde botwand van het binnenoor beschadigd raken. In het binnenoor zit het slakkenhuis. Het slakkenhuis speelt een belangrijke rol bij het horen.
Door de beschadiging kan een ontsteking naar het binnenoor gaan. Hierdoor kan het binnenoor beschadigd raken. Dit kan leiden tot onherstelbaar perceptiegehoorverlies. Dit is gehoorverlies dat niet meer overgaat door schade aan het binnenoor.
Evenwichtsstoornissen
In het binnenoor zit ook het evenwichtsorgaan. Dit orgaan helpt u om uw evenwicht te bewaren. Als het evenwichtsorgaan wordt aangetast, kunt u problemen krijgen met uw evenwicht.
Smaakzenuw
Door het oor loopt de chorda tympani. Dit is een kleine zenuw die een deel van de smaak verzorgt. Een cholesteatoom kan deze zenuw aantasten, waardoor u smaken minder goed proeft.
Zeer zeldzame ernstige complicaties
Een cholesteatoom moet op tijd met een operatie worden weggehaald. Anders kan de aangezichtszenuw worden beschadigd. Deze zenuw heet ook de nervus facialis. De zenuw stuurt de bewegingen van uw gezicht aan. Schade aan deze zenuw kan een aangezichtsverlamming veroorzaken. Hierbij kunt u de spieren in een deel van uw gezicht niet goed bewegen.
In een eindstadium kan een onbehandeld cholesteatoom het dak van het middenoor vernielen. Het cholesteatoom kan dan doorgroeien naar de hersenen. Dit kan leiden tot zeer ernstige complicaties, zoals:
- meningitis (hersenvliesontsteking)
- encefalitis (hersenontsteking)
- een hersenabces (een ophoping van pus in de hersenen)
Wat zijn de doelen van de operatie?
Een cholesteatoom wordt meestal met een operatie behandeld. De operatie heeft 4 doelen.
- Het cholesteatoom helemaal weghalen
Er mag geen levend huidweefsel achterblijven in het herstelde oor. Achtergebleven huidweefsel kan na verloop van tijd weer aangroeien. Dit kan opnieuw problemen veroorzaken. Dit noemen we een residu cholesteatoom. Dit betekent dat een deel van het cholesteatoom is achtergebleven. - Zorgen dat er geen nieuw cholesteatoom komt
Een cholesteatoom kan opnieuw groeien. Dit noemen we een recidief cholesteatoom. Dit betekent dat het cholesteatoom terugkomt. - Zorgen voor een droog en veilig oor
Het doel is dat het oor droog, zelfreinigend en waterbestendig wordt. Hierdoor kunt u weer zwemmen, baden en douchen. - Het gehoor verbeteren
Het verbeteren van het gehoor is soms moeilijk. Het resultaat hangt niet alleen af van de manier waarop de arts opereert. De KNO-arts kan daarom een droog en veilig oor belangrijker vinden dan beter horen.
Wanneer krijgt u deze behandeling?
Een cholesteatoom wordt over het algemeen met een operatie behandeld.
Voorbereiding op de behandeling
De operatie gebeurt onder algehele narcose. Narcose is volledige verdoving waarbij u slaapt.
Hoe gaat de behandeling?
De operatie duurt 2 tot 4 uur. De arts opereert het oor via een snee achter uw oorschelp. Bij een schoonmakende ooroperatie moet de arts soms gehoorbeentjes weghalen. Zo krijgt de arts genoeg ruimte om de ontsteking weg te halen.
Uw gehoor kan hierdoor slechter worden. Als het mogelijk is, plaatst de arts een prothese. Dit is een kunstmatig onderdeel dat een gehoorbeentje vervangt. Het doel hiervan is uw gehoor te herstellen. De kans dat de prothese goed werkt, hangt af van twee zaken:
- welke gehoorbeentjes zijn aangetast
- welk soort prothese nodig is
Het tijdstip van de operatie bepaalt of u dezelfde dag naar huis gaat. Het kan ook zijn dat u één nacht in het ziekenhuis blijft. Dit is vaak wel het geval in verband met mogelijke duizeligheid.
Na de behandeling
Vlak na de operatie heeft u meestal weinig pijn. Als u pijn heeft, kan paracetamol vaak helpen. Na de operatie krijgt u een hoofdverband. Dit verband mag één dag na de operatie worden weggehaald. Ook zit er een tampon in uw gehoorgang. Over uw oor zit een pleister. De tampon en pleister worden één week na de operatie weggehaald op de polikliniek.
- De eerste week mag de wond niet nat worden.
- De tweede controle is meestal 3 weken na de operatie.
- Tot en met 6 weken na de operatie moet u opletten met druk op uw hoofd. U mag in deze periode niet vliegen, niet duiken en niet sporten.
In de eerste weken kunt u verschillende geluiden in uw oor horen, bijvoorbeeld ploppen of kraken. Dit is normaal.
Waar moet ik op letten na de operatie?
Elke operatie heeft risico's. Bij een schoonmakende ooroperatie is de kans op problemen aanwezig, maar erg klein. Een langdurige ontsteking in het oor kan zelf ook tot dezelfde problemen leiden.
Gehoor
Bij elke ooroperatie is er een zeer kleine kans op gehoorverlies dat niet meer overgaat. Dit kan gebeuren door schade aan het slakkenhuis. Ook bij het weghalen van de ontsteking kan het slakkenhuis beschadigd raken. Dit kan ook gebeuren bij het schoonmaken van de gehoorbeentjes. Het gehoorverlies dat hierdoor ontstaat, kan ernstig zijn. Dit gehoorverlies is blijvend.
Evenwicht
Het evenwichtsorgaan ligt in het gebied waar de arts opereert. Daardoor kunt u na de operatie problemen met uw evenwicht krijgen. Deze problemen verdwijnen meestal langzaam in de loop van de tijd.
Aangezichtszenuw
Er is een kleine kans op beschadiging van de aangezichtszenuw. Deze zenuw heet de nervus facialis. De zenuw loopt door het middenoor en zorgt ervoor dat u uw gezichtsspieren kunt bewegen.
Smaakzenuw
Door het middenoor loopt de chorda tympani. Dit is een kleine zenuw die een deel van uw smaak verzorgt. Het gaat om het voorste deel van één zijkant van uw tong. Tijdens een operatie aan het middenoor kan deze zenuw gedeeltelijk of helemaal beschadigd raken.
Bij gedeeltelijke beschadiging kan uw smaak tijdelijk veranderen. Dit kan enkele weken duren. Soms moet de arts de zenuw doorsnijden. Dit kan nodig zijn om de ontsteking goed weg te halen. Raakt de smaakzenuw helemaal beschadigd? Dan kan uw smaak veranderen. Dit gaat bijna altijd langzaam weer over. Dit kan 6 maanden of langer duren.
Wanneer moet ik terugkomen voor controle?
U blijft de eerste jaren na de operatie onder controle bij de KNO-arts. Een KNO-arts is een arts voor keel-, neus- en oorziekten. Een cholesteatoom kan terugkomen. Daarom krijgt u na de operatie een MRI-scan van uw oor. Dit is een onderzoek met een sterke magneet dat foto's van het lichaam maakt.
Deze MRI-scan krijgt u:
- na 1 jaar
- na 2 jaar
- na 5 jaar
Met de MRI-scan kijkt de arts of het cholesteatoom is teruggekomen. Meer en uitgebreidere informatie vindt u op:
https://www.kno.nl/patienten-informatie/oor/cholesteatoom/ Hoe kan ik contact opnemen?
Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Bespreek deze dan met uw KNO-arts.
Tijdens kantooruren kunt u bellen de polikliniek KNO in Delft: 015 - 260 42 42.
Buiten kantooruren kunt u de Spoedeisende Hulp bellen via het algemene telefoonnummer: 015 - 260 30 60.
Meer informatie over het ziekenhuis vindt u op
reinierdegraaf.nl.